Het bedrijfsidee

gloeilampDe startende ondernemer staat voor de zware taak vanuit het niets een levensvatbaar en winstgevend bedrijf op te zetten. Wat is een goed bedrijfsidee en hoe kom je erop?

Wat is een bedrijfsidee?

Een bedrijfsidee is een idee voor een product of dienst die een oplossing levert voor behoeftes van klanten die daar ook voor willen betalen. Het bedrijf is dan het vehikel om continu en bij herhaling deze oplossing te leveren zodanig dat onder aan de streep een duurzame winst overblijft voor de ondernemer. Een bedrijf is dus een behoeftevervullend systeem.

Het bedrijfsidee is de essentie, de samenvatting, van dat toekomstige bedrijf. Het is het zaadje waaruit de boom moet groeien. Bekend zijn de briljante ideeën die op achterkant van een bierviltje zijn geschreven. Hoe dan ook bestaat een idee uit een paar kernwoorden, of enkele krachtige zinnen, die het unieke, het vernieuwende van de onderneming vangen.

Waar moet een bedrijfsidee aan voldoen?

De belangrijkste functie van een bedrijfsidee is de ondernemer en andere belanghebbenden, zoals de bank, te overtuigen van de levensvatbaarheid van de onderneming. Gaat het lukken om met dit idee de strategische doelen te halen?

Om de succeskans te bepalen is het belangrijk een goed beeld te hebben van de markt, de omgeving en context van het bedrijf. Hiervoor moet je een gedegen externe analyse maken. Wat is de concurrentie, wie zijn de klanten, wat zijn de trends? Wat zijn kansen en bedreigingen?

Minstens zo belangrijk is dat het bedrijfsidee past bij de ondernemer en zijn of haar missie. Dit is de drive, de energie, van waaruit het bedrijf gaat opereren. Daarnaast is het goed als de middelen en vaardigheden, zoals gevonden in de interne analyse, in lijn liggen met het idee.  Past het bij de sterktes van de ondernemer en zijn de zwaktes afgedekt? Is er wel genoeg geld en tijd?

Bedenk wel dat al deze overwegingen nog steeds gaan over een onzekere toekomst en dus te pessimistisch of optimistisch kunnen zijn. In je uiteindelijke strategie kun je hier rekening mee houden door met kleine stapjes vooruit te gaan en telkens te evalueren en bij te stellen naar gelang de resultaten.

Voorbeeldideeën

Dit klinkt misschien allemaal wat theoretisch. Wat zijn nou goede bedrijfsideeën geweest in het verleden?

  • VOC (1602): handelen met het Verre Oosten en zorg dat iedereen een bedrijfsdeeltje (aandeel) kan kopen.
  • Google (1997): een internet zoekmachine voor websites op basis van hun inkomende links en verdien aan advertenties.
  • Facebook (2004): een soort smoelenboek met status updates op internet en verdien aan advertenties.
  • Buurtzorg (2007): lever thuiszorg vanuit kleine zelfsturende teams van verpleegkundigen.

Aan het voorbeeld van Buurtzorg kun je zien dat een oud idee (wijkverpleging) soms ineens weer levensvatbaar is  en past bij de huidige tijd.

Dit zijn voorbeelden van (uiteindelijk) grote multinationale bedrijven. Vaak is het zo dat de ondernemer niet de zin of vaardigheden heeft om zo groot te worden. Een bedrijfsidee hoeft dan ook minder uniek en vernieuwend te zijn. Als het op de eigen markt maar onderscheidend is. Denk aan:

  • Een Thais restaurant in een stad waar die nog niet is.
  • Een wolwinkel inspelend op de breitrend.
  • Een autohandel die zich onderscheidt door betrouwbaarheid en excellente service.
  • Een tuincoach die zich richt op natuurlijk tuinieren.

Hoe krijg je bedrijfsideeën?

Nu is het zo dat voor ideecreatie niet een kant-en-klaar recept bestaat. Het gaat om vernieuwing, om innovatie. En iets scheppen uit het niets is een typisch menselijke gave. Computers hebben die creativiteit niet. Het is daardoor wel een in nevelen gehuld proces dat grotendeels via het onderbewuste loopt. Het is het bekende lampje dat ineens in je hersens aangaat als je een briljant idee hebt. Je kunt dat niet forceren.

Wat je wel kunt doen is de voorwaarden scheppen waarin bedrijfsideeën kunnen ontstaan. Je kunt deze schuwe wezens als het ware uitnodigen en op hun gemak stellen, maar zonder garantie dat ze ook echt zullen verschijnen. Ik geef hier enkele van de mogelijke maatregelen die je kunt nemen om op goede bedrijfsideeën te komen.

  • Onderzoek het probleem
    Het probleemgebied, de markt, moet tot in je vezels zitten. We noemden al de externe en interne analyse. Maar je moet het probleem of de behoefte waar je op in wilt spelen verder uitspitten. Dit kun je doen met de W-vragen: wat is het probleem, waarom is het een probleem, wat is de oorzaak, wie heeft het, waar speelt het en wanneer?
  • Onderzoek de aannames
    Er zijn meestal al oplossingen op de markt. Welke zijn dat? En wat zijn de onderliggende aannames daarbij? Zijn die wel juist of kunnen we die weglaten? Dit levert soms verrassende nieuwe oplossingen.
  • Luister naar je onderbewuste
    Zorg dat je het onderbewuste aan het werk zet. Neem de tijd: slaap er een nachtje over. En luister naar wat er opborrelt, bijvoorbeeld onder de douche of tijdens de yoga. Schrijf dit dan snel op om het niet  kwijt te raken.
  • Lateraal denken
    Gebruik een willekeurig woord om je denken te stimuleren en het probleem zijwaarts te benaderen. Wij hebben een willekeurig woord generator gebouwd. Welke associaties krijg je bij het woord in relatie tot het probleem?
  • Analogieën en metaforen
    Een andere manier om uit de groef van standaardoplossingen te komen is om te kijken of in andere contexten een vergelijkbaar probleem speelt. En misschien is het daar afdoende opgelost.
  • Combineer
    Beter goed gejat dan slecht verzonnen. Vaak kun je bestaande oplossingen combineren tot een “nieuwe” betere. Of pak een oude in onbruik geraakte oplossing (zie Buurtzorg).
  • Stel je oordeel uit
    Probeer vooral veel ideeën te krijgen en ga  pas later oordelen en schiften. Laat ze maar stromen. De selectie komt later wel. Doe maar gek.
Delen via FacebookDelen via TwitterDelen via WhatsAppDelen via LinkedInDelen via E-mail

Nieuwe blogartikelen in je mail ontvangen?

Rik Tangerman is websitespecialist en full-time ZZP’er sinds 2007. Met mijn kennis van techniek én marketing help ik ZZP’ers met hun WordPress website.